Sınıf Çemberi Kılavuzu Neden ve Nasıl Geliştirildi?

Başka Bir Okul Mümkün Derneği olarak, Türkiye’de okul öncesi ve ilkokul ölçeğinde çocukların öncelikli yararını gözeten katılımcı ve barışçıl eğitim bir modeli geliştirmek ve uygulanmasını desteklemek için 11 yıldır çalışıyoruz. 11 yıl önce masa başında model geliştirme çalışmalarında, 2013’de modelimizi uygulamak üzere açılan ilk okuldan itibaren tüm okul deneyimlerimizde, yıllar içinde geliştirdiğimiz öğretmen destek çalışmalarımızda, Sınıf Çemberi hep odaklandığımız araçlardan biri oldu.

Çocuklar için okullarda var etmek istediğimiz değerleri yaşama çabamızla çember okullar için bir hedef olmaktan öteye geçip BBOM Derneği’nde de aktif kullanılır oldu. Nihayetinde, bizim için, kamu ve özel okullarda da modeli yaygınlaştırmanın araçlarından biri haline geldi. Dolayısıyla kolektif birikimimizin üzerine inşa ederek, son 3 yıldır odaklı olarak İlkokullar için Sınıf Çemberi Programı’nı geliştiriyoruz. Bu web sitesini ziyaret edip çemberi uygulamaya karar veren ve e-posta grubumuza katılan öğretmenlerin geri bildirimleriyle kılavuzu geliştirmeye bu yıl da devam edeceğiz. 

 

Çünkü Sınıf Çemberi’ni 

  • birlikte bağlantıları inşa etme, sürdürme, 
  • duygu okuryazarlığı geliştirme,
  • ihtiyaçları ve karşılama stratejilerini fark etme, 
  • sınıfların katılımcı ve barışçıl birer topluluğa dönüşmesi 

yolunda birbirimizi ve çocukları desteklemenin somut bir aracı olarak görüyoruz.


BBOM’da ilk çember deneyiminden Sınıf Çemberi İlkokul Öğretmen Kılavuzu’nun bu siteye dönüşmesine kadar katkı koyan, emek veren herkese teşekkür ediyoruz.

Kılavuzun ana yazarı Özenç’in önsözü:

Merhaba, 


Sınıf Çemberi ile ilgili deneyimlerimizin, yıllar süren çalışmalarımızın ilkokul öğretmen kılavuzu şeklinde bir web sitesi aracılığı ile tüm öğretmenlere ulaşabilmesinin coşkusu ile bu kılavuzun gelişme yolculuğunu, önsözünü yazmaya çalışacağım.

 

BBOM Modeli’ni uygulayan ilk okul olan Mutlu Keçi’de tohumlarını attığımız çember çalışmaları katılımcı ve barışçıl bir öğrenme ortamı sağlamanın önemli bir başlangıç noktasını oluşturdu. Eş değerli bir zeminde, her günün ilk saati bir araya gelmek güvenli alanın oluşmasına büyük katkıda bulundu. Bu süreçte pek çok öğretmenden de duyduğumuz gibi ‘’Herkes kendiliğinden çembere gelmeye başladı.’’ 

Bağlantı, her birimizin kıymetli bir ihtiyacıydı ve katılımcı ve barışçıl öğrenme onunla başlıyordu.

 

Mutlu Keçi ve Diyarbakır Ovabağ İlkokulu deneyimlerimle Demokratik Yönetim Çemberi ve BBOM Modeli Geliştirme Çemberi çalışmalarında kılavuzun yapısını oluşturmaya başladık. Bu süreçteki katkıları için Bahar Yüksel, Bediz Gürel, Burak Ülman, Cansu Er Erün, Feyza Eyikul, Gözde Durmuş, Özge Oğuz, Özlem Bayat ve Sümeyye Kesra Aybar’a şükranlarımla.

 

Sınıf Çemberi Kılavuzunu bir ilkokul programına dönüştürmek için çalışmalarımızı BBOM Modeli uygulayan okullar ve BBOM Öğretmen Köyü öğretmenlerine ek olarak devlet okullarında da deneyimleme, kılavuzu hazırlama ve kılavuzun kapsayıcılığını arttırma üzerine 2019-2020 Öğretim Yılı’nda Muğla’nın Köyceğiz ilçesinde beş ayrı ilkokulda görev yapan, anasınıfı, 1-4. sınıf kademeleri ve özel eğitim alanlarından 24 öğretmen ile birlikte çalıştık. O yıl için çember kılavuzu, öğretmenlerin çocuk sayısı 16- 28 arasında değişen sınıflarında deneyimledikleri çember uygulamalarına verdikleri geri bildirimler ile son hâlini aldı. Bu süreci koordine eden Zeynep Kılıç’a, süreçteki katkıları için Neslihan Keskin’e şükranlarımla.

 

Pandemi nedeniyle okullara ara verildiğinde de kılavuzun haftalık akışlarına geri bildirim almaya, birlikte geliştirmeye devam edebilmek için Köyceğiz sahamızda, BBOM Modeli uygulayan okullarda ve  BBOM Öğretmen Köyü’nden bir çalışma grubu kurduk. Uzaktan eğitim koşullarında da birlikte üretmeye devam ettiğimiz Zeliş Kurt, Meral Aksoy Varol, Ferhan Kaboğlu, Gülhan Sağbaş, Leyla Gülay, Hilal Özen, Sevilay Çetin, Filiz Erbay, Yasemin Açıkgöz, Özge Albayrak Dalğın, Elif Kaynak, Hacer Paksoy ve Yeşim Ünalan’a şükranlarımla.

 

Sınıf Çemberi kılavuzuna aldığımız geri bildirimler, birlikte karar alma ve anlaşmazlık çözümü üzerine materyal desteğine ihtiyaç duyulduğu üzerineydi. Bu nedenle kurduğumuz çalışma grubu ile ilgili konularda uzmanlardan destek alarak materyal geliştirme atölyeleri gerçekleştirdik. 

 

Sınıfta birlikte karar alma süreçlerini desteklemek için geliştirdiğimiz ‘’Birlikte’’ materyali için sevgili Gözde Durmuş’a; anlaşmazlık çözümü süreçlerini desteklemek için geliştirdiğimiz ‘’Anlaşalım’’ materyali için Özge Altınkaya’ya ve ‘’Anlaşalım’’ın üretim sürecini koordine eden Yağmur Pal’e şükranlarımla.

 

Çember kılavuzuna yazdığım haftalık planları, gelen geri bildirimleri ve kendi deneyimlerini de göz önünde bulundurarak güncel haline birlikte getirdiğimiz, birlikte kılavuzu ince ince işlediğimiz Zeynep Kılıç, Gülesra Güllü ve Hüner Aydın’a, bu süreçte program geliştirme ve ölçme değerlendirme süreçlerindeki katkıları için Özgür Şensoy ve Erim Koçyiğit’e şükranlarımla.

 

Bu kılavuzun herkese daha kolay yaygınlaşmasını sağlamak için web sitesi çalışmalarını başlatan Feyza Eyikul, Barış Yenigün ve hem web sitesi hem de tüm süreçteki sıcacık çizimleri ile Burcu Ceylan’a şükranlarımla.

 

Kılavuzumuzu web sitesi aracılığı ile yaygınlaştırdığımız 2021-2022 eğitim-öğretim yılı içerisinde, Malatya İl Milli Eğitim’i ile gerçekleştirdiğimiz iş birliği ile birlikte çalıştığımız Ar-ge birimi ve 24 öğretmene, Eskişehir Uçan Bisiklet İlkokulu’ndaki tüm öğretmen ve çocuklara, haftalık e-bülten ile kılavuzu takip eden 1400 öğretmene katkıları için şükranlarımla.

 

Anlaşılacağı üzere Sınıf Çemberi kılavuzunda pek çok kişinin emeği, yılların birikimi mevcut. Bu birikimle söyleyebilirim ki Sınıf Çemberi kılavuzunun varlığı ve etkisi iki temele dayanıyor: Şiddetsiz İletişim ve Çocuk Katılımı. Bu vesileyle Şiddetsiz İletişim yöntemini geliştiren Marshall Rosenberg’e ve bizi bu yöntemle tanıştıran Vivet Alevi’ye; çocuk katılımı alanında çalışmaların önünü açan Bilgi Üniversitesi Çocuk Çalışmaları’na şükranlarımla.

Şu zamana kadar yazdıklarımla hem kendi deneyimlerimi hem de birlikte çalıştığım öğretmenleri, geri bildirim aldığımız tüm çocukların paylaşımlarını hatırladım ve yine çok heyecanlandım, umut doldum. 

 

BBOM topluluğunun kolektif birikimine, ürettiğimiz her şeyi önce yaşama, deneyimleme, içinden geçme vizyonumuza ve bu vesileyle bir çemberde yan yana durduğumuz her ana eşlik eden yeryüzüne ve herkese şükranlarımla.

Nihayetinde hayalimiz tüm Türkiye’de tüm sınıfların güne çemberle başlaması. Böylece tüm sınıfları katılımcı ve barışçıl bir öğrenme topluluğuna dönüşmesi için katkıda bulunmak.

Tam da bu yüzden programı sizlerle birlikte geliştirmeye, tüm Türkiye’ye yaygınlaşması için hazırlamaya hevesliyiz. Sınıf Çemberi deneyimlerinizi, geri bildirimlerinizi, katkılarınızı çok önemsiyor, merak ediyor ve hepsini birer armağan gibi karşılamayı bekliyoruz.

Sınıfları katılımcı ve barışçıl öğrenme topluluklarına dönüştürme yolculuğunda birlikte olmak dileği ile,

 

Özenç Kabasakal